Tác hại của đu đủ xanh – 05 rủi ro sức khỏe bạn cần biết

Đu đủ xanh là nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam, từ món nộm đu đủ giòn rụm, gỏi tai heo cho đến các món canh hầm xương bổ dưỡng. Trong đu đủ xanh chứa nhiều chất xơ, vitamin C và enzyme tiêu hóa. Tuy nhiên, ít ai biết rằng nếu sử dụng không đúng cách hoặc dùng cho sai đối tượng, thực phẩm này có thể gây ra những hậu quả đáng tiếc. Bài viết chia sẻ tới bạn đọc về 05 tác hại của đu đủ xanh đối với sức khoẻ và cách sử dụng đúng cách, an toàn.

1. 05 tác hại của đu đủ xanh đối với sức khỏe

1.1. Gây co bóp tử cung, nguy cơ sảy thai và sinh non

Đu đủ xanh được coi là loại thực phẩm gây nguy hiểm cho phụ nữ mang thai. Bởi vì, trong đu đủ xanh chứa hoạt chất giả lập hormone oxytocin và prostaglandin – hai hormone có nhiệm vụ kích thích tử cung co bóp trong quá trình chuyển dạ.

Khi bà bầu ăn đu đủ xanh (đặc biệt là dạng sống như món nộm hay gỏi), nhựa đu đủ có thể gây ra các cơn co thắt tử cung, dẫn đến hiện tượng xuất huyết âm đạo, sảy thai trong 3 tháng đầu hoặc sinh non ở các tháng cuối thai kỳ. Ngoài ra, enzyme papain còn có khả năng làm suy yếu các màng tế bào quan trọng cần thiết cho sự phát triển của thai nhi.

1.2. Gây kích ứng và tổn thương niêm mạc dạ dày

Trong nhựa đu đủ xanh có chứa enzyme papain, hỗ trợ quá trình tiêu hoá bằng cách phân hủy chất béo, protein và carbohydrate từ thực phẩm. Nhưng khi tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc dạ dày đang trống hoặc nhạy cảm, papain có thể làm tăng tiết acid và bào mòn lớp màng bảo vệ dạ dày. Vì thế, những người ăn đu đủ xanh sống thường gặp phải các triệu chứng như đau bụng, ợ chua, buồn nôn, tiêu chảy. Với những người có tiền sử viêm loét dạ dày – tá tràng, việc ăn đu đủ xanh có thể khiến vết loét trở nên nghiêm trọng hơn.

1.3. Gây dị ứng ở một số người

Đối với những người có cơ địa nhạy cảm, đặc biệt là dị ứng với cao su thiên nhiên (latex), cũng sẽ có nguy cơ cao dị ứng nhựa đu đủ xanh.

Người bị dị ứng khi tiếp xúc hoặc ăn đu đủ xanh có thể xuất hiện các dấu hiệu từ nhẹ đến nặng: Phát ban, ngứa da, sưng môi, lưỡi và cổ họng, chảy nước mũi. Trong trường hợp nặng, có thể dẫn đến sốc phản vệ.

1.4. Tác động tiêu cực đối với người suy giáp

Đu đủ xanh chứa hàm lượng lớn cyanogen glycoside – một hoạt chất không chỉ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe tim mạch mà còn cản trở quá trình hấp thu và chuyển hóa i-ốt trong cơ thể. Việc thiếu hụt i-ốt do khiến tuyến giáp bị suy giảm chức năng, từ đó làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh cũng như khiến diễn biến suy giáp trở nên nghiêm trọng hơn.

1.5. Tổn thương gan

Mặc dù một số thành phần trong đu đủ có khả năng hỗ trợ phục hồi tế bào, nhưng đối với người mắc bệnh gan, thực phẩm này lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng, lượng mủ trong đu đủ xanh có thể làm tăng nhanh các chỉ số men gan (ALT, GGT) và bilirubin trong máu, dấu hiệu cho thấy tế bào gan đang bị kích ứng hoặc tổn thương. Chính vì vậy, các bác sĩ luôn khuyến cáo bệnh nhân bị suy gan hoặc đang trong quá trình điều trị bệnh gan nên hạn chế tối đa hoặc tránh ăn đu đủ xanh.

2. Nhóm đối tượng nên không ăn đu đủ xanh

Để tránh gặp phải những tác hại của đu đủ xanh không đáng có, các nhóm đối tượng sau đây cần hạn chế tối đa hoặc loại bỏ thực phẩm này khỏi chế độ ăn:

– Phụ nữ đang mang thai hoặc chuẩn bị mang thai: Đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ, tuyệt đối không ăn các món ăn làm từ đu đủ xanh sống như gỏi, nộm, mắm nêm đu đủ.

– Người có tiền sử dị ứng thực phẩm hoặc mủ cao su: Hãy cẩn trọng với bất kỳ món ăn nào chứa đu đủ xanh, kể cả khi đã nấu chín.

– Người đang bị suy nhược đường tiêu hóa, viêm loét dạ dày: Tránh ăn đu đủ xanh sống. Nếu muốn ăn, chỉ nên ăn loại đã được hầm thật kỹ với lượng vừa phải.

– Bệnh nhân đang chuẩn bị phẫu thuật: Do ảnh hưởng đến đường huyết và quá trình đông máu, bạn nên ngừng tiêu thụ đu đủ xanh ít nhất 2 tuần trước khi tiến hành phẫu thuật.

3. Mẹo sơ chế đu đủ xanh

Phần lớn các phản ứng dị ứng hoặc tổn thương niêm mạc từ nhựa đu đủ hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu thực hiện các nguyên tắc sơ chế an toàn dưới đây:

– Sử dụng găng tay bảo vệ: Luôn đeo găng tay nilon hoặc cao su khi gọt đu đủ xanh để tránh nhựa mủ ăn da tay hay gây ngứa ngáy.

– Ngâm rửa kỹ lưỡng: Khứa nhẹ vỏ đu đủ, ngâm trong nước muối loãng 15 phút rồi rửa lại nhiều lần dưới vòi nước chảy để trôi sạch phần nhựa tiết ra.

– Hạn chế chọn đu đủ quá non: Đu đủ non chứa lượng nhựa cao gấp nhiều lần quả già. Hãy ưu tiên chọn quả đu đủ bánh tẻ để đảm bảo an toàn cho hệ tiêu hóa và giúp món ăn ngon hơn.

– Không chạm tay lên vùng da nhạy cảm: Tránh dụi mắt hoặc chạm tay lên mặt khi đang cắt gọt đu đủ. Rửa tay sạch bằng xà phòng ngay sau khi làm xong.

Hiểu rõ tác hại của đu đủ xanh là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình. Hãy luôn sơ chế kỹ, ưu tiên chế biến chín và đặc biệt cẩn trọng đối với phụ nữ mang thai cũng như những người có bệnh lý nền về dạ dày và dị ứng.