Mách bạn cách phân biệt cây đu đủ đực và cái cực dễ
Đu đủ là loại cây ăn quả dễ trồng, cho giá trị kinh tế và dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, nỗi khổ của nhà nông là sau nhiều tháng tốn công chăm sóc mới phát hiện ra là cây mình trồng là cây đu đủ đực không thể ra trái. Việc nắm rõ cách phân biệt cây đu đủ đực và cái ngay từ giai đoạn cây con sẽ giúp bạn chủ động chọn lựa, tối ưu diện tích canh tác và đảm bảo năng suất thu hoạch. Dưới đây là cách phân biệt cây đu đực đực và cái cực dễ và chính xác mà bạn có thể áp dụng ngay!
1. Phân biệt qua thân cây
Khi cây đu đủ còn non và chưa trổ hoa, bạn vẫn có thể đoán biết giới tính của cây dựa vào hình thái thân cây. Dù phương pháp quan sát thân có độ chính xác không như khi soi hoa, đây vẫn là giải pháp phân loại sớm rất hữu ích giúp nhà nông chủ động chăm sóc.
Dưới đây là các dấu hiệu nhận biết khác biệt giữa cây đu đủ đực và cái qua thân:
– Kích thước và đường kính thân: Cây đu đủ cái có thân mập mạp, chắc khỏe hơn. Đường kính thân của cây cái thường nhỉnh hơn từ 20 – 30% so với cây đực ở cùng giai đoạn sinh trưởng.
– Khoảng cách đốt thân & độ dày tán lá: Cây cái có khoảng cách giữa các đốt thân (nơi cuống lá mọc ra) ngắn hơn, làm cho tán lá trông rất xum xuê và dày đặc. Ngược lại, cây đực có các đốt mọc thưa hơn, tán lá rải rác.
– Dáng cây và độ phân nhánh: Thân cây cái đa phần mọc thẳng tắp, tập trung dinh dưỡng nuôi ngọn nên ít khi phân nhánh. Cây đực thường mảnh khảnh và dễ đẻ nhánh phụ hơn.

– Hình dáng vết sẹo lá: Khi lá già rụng đi để lại vết sẹo trên thân, cây cái sẽ có sẹo hình tròn hoặc oval ngắn. Cây đực lại có vết sẹo dạng hình elip thuôn dài. (Lưu ý: Đặc điểm này hơi khó quan sát, đòi hỏi người trồng có chút tinh mắt và kinh nghiệm).
– Màu sắc vỏ thân: Theo kinh nghiệm trồng của một số người dân quan sát thấy vỏ thân cây đu đủ cái thường phủ một màu xanh đậm. Trong khi đó, thân cây đực nhạt màu hơn và đôi khi xuất hiện các vệt ánh tím nhẹ ở phần đốt cây.
– Rễ cây: Cây đu đủ đực: Thường có rễ cọc mọc thẳng, đâm sâu xuống đất, rễ phụ ít. Còn bộ rễ có chùm phát triển mạnh, rễ cọc hơi cong hoặc chẻ nhánh, bám đất chắc chắn hơn.
2. Phân biệt qua hoa
Đây là phương pháp quan sát trực quan nhất khi cây bắt đầu bước vào giai đoạn sinh sản.
| Đặc điểm | Hoa đu đủ đực | Hoa đu đủ cái |
| Đặc điểm mọc | Mọc thành từng chùm dài phân nhánh, cuống hoa có thể dài từ 30 – 80 cm, rũ xuống dưới. | Mọc đơn lẻ hoặc xếp thành cụm nhỏ 2 – 3 hoa sát nách lá, cuống hoa rất ngắn và to.
|
| Cấu tạo hoa | Hoa nhỏ, màu trắng hoặc vàng nhạt, có 10 nhị đực chứa nhiều phấn hoa màu vàng, hoàn toàn không có bầu nhụy ở giữa nên không phát triển thành quả | Hoa to hơn hoa đực, cánh hoa dày. Khi vạch các cánh hoa ra sẽ thấy bầu nhụy tròn/trứng nổi rõ ở gốc hoa, không có nhị đực chứa phấn. |
| Mùi hương | Đặc trưng, thơm nhẹ để thu hút côn trùng thụ phấn. Khi chạm vào hoa đực, phấn hoa dễ rơi ra hơn. |
3. Phân biệt đu đủ đực và cái qua lá
Bên cạnh quan sát thân cây, hình thái lá và cuống lá cũng cung cấp những “manh mối” rất giá trị để nhận biết giới tính cây đu đủ từ giai đoạn còn non. Kết hợp quan sát cả thân lẫn lá sẽ giúp tăng đáng độ chính xác hơn trước khi cây trổ hoa.
Về đặc điểm phiến lá:
– Kích thước & màu sắc: Lá cây đu đủ cái thường to bản, dày dặn và phủ màu xanh đậm. Ngược lại, lá cây đu đủ đực nhỏ hơn và có màu xanh nhạt.
– Hình dáng thùy lá: Các thùy lá (phần xẻ của lá) ở cây cái thường rộng và tròn bầu. Trong khi đó, thùy lá của cây đu đủ đực lại hẹp và nhọn hơn rõ rệt.
– Bề mặt lá cây cái nhẵn mịn, có độ bóng tự nhiên cao hơn so với lá cây đực.
Về đặc điểm cuống lá và dáng tán
– Chiều dài & kích thước cuống: Cuống lá cây đu đủ cái có xu hướng ngắn, to và chắc khỏe. Cuống lá cây đực lại dài và mảnh khảnh hơn.
– Góc mọc của cuống: Ở cây cái, cuống lá tạo với thân cây một góc hẹp, hướng cuống lá mọc chếch lên trên. Đặc điểm này giúp tán lá cây cái trông rất gọn gàng và vươn thẳng.
– Tán lá: Do góc cuống lá cây đực rộng hơn nên tán lá của cây đực thường xòe ngang, lùm xùm và chiếm nhiều không gian hơn so với dáng tán thuôn gọn của cây cái.
Trên đây là những chia sẻ về kinh nghiệm phân biệt cây đu đủ đực và cái từ giai đoạn cây non cho đến khi cây ra hoa. Hy vọng với những thông tin cung cấp trên sẽ giúp bạn chủ động hoàn toàn trong việc trồng cây, mang lại hiệu quả kinh tế cao và tránh lãng phí công chăm sóc.
Nghiên cứu thêm về Enzyme Papain được làm từ nhựa đu đủ.
